TÜRK ARMATÖRLER BİRLİĞİ
Sayı : 15 / 9.02.2026
Konu : Gemilerde Kapalı Alanlara Girişe İlişkin Tedbirlere Yönelik Güncellenmiş Tavsiyeler
(DAĞITIM YERLERİNE)
Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) Deniz Emniyeti Komitesi’nin (MSC) Haziran 2025 tarihinde gerçekleştirilen 110’uncu oturumunda, Gemilerde Kapalı Alanlara Girişe İlişkin Güncellenmiş Tavsiyeler IMO’nun MSC.581(110) sayılı Kararı olarak kabul edilmiştir.
Söz konusu karar ile kapalı alanlara giriş sırasında meydana gelen can kayıplarının ve ciddi kazaların önlenmesi amacıyla mevcut uygulamalar güncellenmiş olup, IMO Genel Kurulu’na A.1050(27) sayılı kararın yürürlükten kaldırılması yönünde tavsiyede bulunulmuştur.
MSC.581(110) sayılı karar, tavsiye niteliğinde olup tüm gemi tiplerine uygulanabilir durumdadır. Karar kapsamında kapalı alanlara giriş işlemlerinin, şirketlerin Emniyet Yönetim Sistemi (Safety Management System – SMS) kapsamında yönetilmesi önerilmektedir.
1. Temel Hususlar
Güncellenmiş tavsiyeler kapsamında aşağıdaki başlıklar ön plana çıkmaktadır:
- Kapalı alanların güvenli olduğu teyit edilinceye kadar tehlikeli kabul edilmesi
- Karbondioksit (CO₂) izleme için geliştirilmiş gereksinimler
- Tek personelin kapalı alana girişinin yasaklanması
- Kapalı Alan Kayıt Defteri oluşturulması
- Gemiye özgü acil durum müdahale planlarının hazırlanması
- Eğitim ve tatbikatların güçlendirilmesi
2. Uygulama Alanı
Söz konusu düzenlemeler;
- Tüm gemi tiplerini,
- Kapalı alanlara girebilecek gemi personeli, kıyı personeli, liman çalışanları ve gemi işletmecilerini kapsamaktadır.
3. Kapalı Alanlara Girişte Temel Emniyet Gereklilikleri
3.1 Kapalı Alanlara Giriş İlkeleri
- Tüm kapalı alanlar, güvenli olduğu ilan edilinceye kadar giriş için tehlikeli kabul edilmelidir.
- Kapalı alanlara tek kişi girişine izin verilmemelidir.
- Kapalı alanlara giriş, yalnızca risk değerlendirmesi tamamlandıktan ve Kapalı Alan Giriş İzni düzenlendikten sonra gerçekleştirilmelidir.
3.2 Gelişmiş Atmosfer Ölçümü Gereksinimleri
SOLAS Bölüm XI-1 Kural 7 kapsamında gemilerde en az iki adet gaz ölçüm cihazı seti bulundurulması gerekmektedir. Tehlikeli buhar oluşumu riski bulunan yük taşıyan ve yük mahallerine düzenli giriş gerektiren gemilerde iki ilave set bulundurulması tavsiye edilmektedir.
Risk değerlendirmesine bağlı olarak kapalı alana giriş öncesinde ve giriş sırasında kalibre edilmiş cihazlarla atmosfer ölçümü yapılmalıdır.
Atmosfer ölçüm kriterleri aşağıdaki şekilde belirlenmiştir:
- Oksijen oranı: %20,9
- Karbondioksit (CO₂): %0,5’in altında (5.000 ppm)
- Yanıcı gaz veya buharlar: Alt Patlama Limitinin (LFL) %1’inden düşük
- Zehirli gazlar: İlgili mesleki maruziyet limitlerinin %50’sinin altında
3.3 Karbondioksit (CO₂) Riskleri
CO₂ son derece tehlikeli bir gaz olup kısa sürede bilinç kaybına ve ölüme neden olabilmektedir. Özellikle dökme yükler, organik yükler ve yük kalıntıları ile ilişkili alanlarda ilave dikkat gösterilmesi gerekmektedir.
3.4 Taşınabilir Gaz Dedektörleri
Kapalı alana giren tüm personele taşınabilir gaz dedektörü temin edilmesi tavsiye edilmektedir. Dedektörlerin aşağıdaki gazları ölçebilecek kapasitede olması gerekmektedir:
- Oksijen (O₂)
- Karbondioksit (CO₂)
- Yanıcı gaz ve buharlar
- Zehirli gazlar (örneğin CO)
- Risk değerlendirmesi sonucunda belirlenen diğer gazlar
3.5 Kapalı Alan Giriş İzni
Kapalı alanlara giriş işlemleri Kapalı Alan Giriş İzni kapsamında yürütülmeli ve izin geçerlilik süresi 8 saati aşmamalıdır.
3.6 Kapalı Alan Kayıt Defteri
Gemilerde asgari olarak aşağıdaki bilgileri içeren bir Kapalı Alan Kayıt Defteri tutulması tavsiye edilmektedir:
- Kapalı alanların tanımlanması
- Alana özgü tehlikeler
- Havalandırma ve atmosfer ölçüm yöntemleri
- Bağlantılı veya bitişik alanlara ilişkin bilgiler
- Acil kurtarma ekipmanı gereklilikleri
- Söz konusu kayıtların SMS kapsamında yönetilmesi ve periyodik olarak gözden geçirilmesi önerilmektedir.
3.7 Acil Durum Müdahalesi ve Eğitim
- Gemiye özgü kapalı alan acil durum müdahale planı hazırlanmalı ve SMS’e entegre edilmelidir.
- Kurtarma ekipmanlarının erişilebilir ve çalışır durumda bulundurulması gerekmektedir.
- Kapalı alan girişleri ve kurtarma operasyonlarına yönelik düzenli eğitim ve tatbikatlar yapılmalıdır.
4. Emniyet Yönetim Sistemine Entegrasyon
Gemi işletmecisi şirketlerin SMS kapsamında aşağıdaki hususları değerlendirmeleri tavsiye edilmektedir:
- Kapalı alan giriş prosedürleri
- Risk değerlendirme süreçleri
- Çalışma izin sistemi (Permit-to-work)
- Acil durum müdahale planları ve Kapalı Alan Kayıt Defteri
- Eğitim, tatbikat ve yetkilendirme süreçleri
5. Notlar
5.1 Bu Teknik Bilgi, IMO Kararı MSC.581(110)’a dayalı genel bir kılavuz sağlamayı amaçlamaktadır. Ayrıntılı gereksinimler için, orijinal IMO belgelerine başvurulmalıdır. Ayrıca, geçerliyse, bayrak idaresi tarafından yayınlanan talimatlara da başvurulmalıdır.
5.2 Bu doküman ClassNK No. TEC-1372 6 February 2026 dokümanı çevirisidir.
6. Kaynaklar
- IMO Resolution MSC.581(110)
- SOLAS Chapter XI-1 Regulation 7
- SOLAS Chapter III Regulation 19.3.6
- MSC.1/Circ.1477
Saygılarımızla,
Hüseyin Çınar
Türk Armatörler Birliği
Genel Sekreteri
Gereği:
Yönetim Kurulu Başkanı
Yönetim Kurulu Başkan Yardımcıları
Yönetim Kurulu Üyeleri
Üyeler