Türk Armatörler Birliği Hukuk Danışmanımız Sayın Alev Elif BELLER’in Kısa Yazısı
Kanuni Sultan Süleyman ile İspanya Kralı V. Charles (Şarlken), tarihin aynı döneminde hüküm sürmüş iki büyük liderdir. Kanuni Sultan Süleyman döneminde Osmanlı Devleti, ağırlıklı olarak karadan yürütülen fetih politikalarıyla Avrupa’da genişlemekteydi. Balkanlar ve Orta Avrupa’ya yönelik seferlerin, ekonomik ve stratejik açıdan daha fazla kazanç sağlayacağı düşünülüyor; ticaret yollarından yararlanmanın yanı sıra yeni toprakların kazanılması hedefleniyordu.
Kanuni Sultan Süleyman, Belgrad ve Tuna bölgesine gerçekleştirdiği başarılı seferlerin ardından 1522 yılında Rodos Adası’nı fethetmiştir. Yaklaşık 400 yıl Osmanlı hâkimiyetinde kalan Rodos’ta, bu dönemin izlerini taşıyan çok sayıda eser ve cami günümüzde de varlığını sürdürmektedir.
Başvezir Pargalı İbrahim Paşa, Kahire dönüşünde Piri Reis’in hazırladığı Kitâb-ı Bahriye’nin gözden geçirilmiş nüshasını Kanuni Sultan Süleyman’a sunmuştur. Piri Reis’in 1521 yılında tamamladığı ve 1526 yılında padişaha takdim ettiği bu eser; denizcilere rehberlik etmek amacıyla hazırlanmış, dönemin en önemli denizcilik coğrafyası ve harita atlaslarından biri olarak kabul edilmektedir.
Kitâb-ı Bahriye’de Akdeniz limanları ve kıyılarının yanı sıra Hint Okyanusu seferlerine ilişkin bilgiler ile Portekizlilerin denizcilik teknikleri ve ticari faaliyetlerine dair önemli değerlendirmeler de yer almaktadır. Piri Reis, Osmanlı Devleti’nin denizlerde daha etkin olması gerektiğini vurgulayarak, imparatorluğun deniz gücü sayesinde genişlemesini ve kutsal İslam topraklarına yönelik tehditlerin önlenmesini tavsiye etmiştir.
Dönemin önemli denizcilerinden Selman Reis de Osmanlı yönetimini, Portekizlilerin Hindistan ile Avrupa arasındaki ticaret yolları üzerindeki hâkimiyeti konusunda bilgilendirmiştir. Avrupa’daki coğrafi keşifler ve bunların doğurduğu stratejik sonuçlar İstanbul tarafından yakından takip edilmekteydi. Bu gelişmeler doğrultusunda Kanuni Sultan Süleyman, Kızıldeniz ve Hint Okyanusu’ndaki Osmanlı varlığını güçlendirmeye yönelik adımlar atmış, Mısır’daki deniz gücünün artırılmasına önem vermiştir.
Kitâb-ı Bahriye’de Akdeniz limanları ve kıyılarının yanı sıra Hint Okyanusu seferlerine ilişkin bilgiler ile Portekizlilerin denizcilik teknikleri ve ticari faaliyetlerine dair önemli değerlendirmeler de yer almaktadır. Piri Reis, Osmanlı Devleti’nin denizlerde daha etkin olması gerektiğini vurgulayarak, imparatorluğun deniz gücü sayesinde genişlemesini ve kutsal İslam topraklarına yönelik tehditlerin önlenmesini tavsiye etmiştir.
Dönemin önemli denizcilerinden Selman Reis de Osmanlı yönetimini, Portekizlilerin Hindistan ile Avrupa arasındaki ticaret yolları üzerindeki hâkimiyeti konusunda bilgilendirmiştir. Avrupa’daki coğrafi keşifler ve bunların doğurduğu stratejik sonuçlar İstanbul tarafından yakından takip edilmekteydi. Bu gelişmeler doğrultusunda Kanuni Sultan Süleyman, Kızıldeniz ve Hint Okyanusu’ndaki Osmanlı varlığını güçlendirmeye yönelik adımlar atmış, Mısır’daki deniz gücünün artırılmasına önem vermiştir.
Av. Alev Elif Beller
Kaynak: André Clot, Suleiman the Magnificent
