TÜRK ARMATÖRLER BİRLİĞİ
Sayı: 95/1.09.2026
Konu: Karadeniz’de Ticaret Gemilerine Yönelik İHA Tehdidi ve İHA Karşıtı Sistemlerin Hukuk Değerlendirilmesi
(DAĞITIM YERLERİNE)
Rusya-Ukrayna savaşıyla birlikte Karadeniz’de ticari gemilerin karşı karşıya kaldığı güvenlik riskleri giderek artmış; özellikle son dönemde İnsansız Hava Araçları (İHA) ve İnsansız Deniz Araçlarının (İDA) ticaret gemilerine yönelik saldırılarda daha fazla kullanılmaya başlanması, gemilerin ve gemiadamlarının güvenliği bakımından yeni bir risk alanı oluşturmuştur.
Türk Armatörler Birliği tarafından 24 Şubat 2022-26 Ağustos 2026 dönemini kapsayacak şekilde hazırlanan “Karadeniz Ticari Gemi Saldırıları Raporu 2022-2026” çalışmasında, açık kaynaklardan tespit edilebilen verilere göre 146 ticari geminin saldırı veya hasar olaylarından etkilendiği, bunların 34’ünün Türk sahipli veya Türk kontrollü, 5’inin ise Türk bayraklı olduğu belirlenmiştir. Söz konusu olaylarda 37 kişinin hayatını kaybettiği ve 48 kişinin yaralandığı tespit edilmiştir.
Karadeniz’de ticaret gemilerine yönelik tehdidin giderek çeşitlenmesi ve özellikle İHA kaynaklı saldırıların artması nedeniyle, Birliğimiz tarafından ticaret gemilerinin kendi güvenliklerini ve gemiadamlarının can emniyetini artırabilecek teknolojik çözümlerin hukuki açıdan değerlendirilmesine ihtiyaç duyulmuştur.
Bu kapsamda Türk Armatörler Birliği’nin talebi üzerine, Ankara Üniversitesi Deniz Hukuku Ulusal Araştırma Merkezi (DEHUKAM) tarafından, “Ticaret Gemilerinde İnsansız Hava Aracı Karşıtı Sistemlerin Kullanımının Hukuki Açıdan Değerlendirilmesi” başlıklı bir çalışma hazırlanmıştır. Çalışmanın temel amacı, ticaret gemilerinde İHA tehdidinin tespiti ve elektronik karşı tedbir sistemlerinin kullanılması bakımından mevcut uluslararası hukuk ve Türk mevzuatındaki çerçeveyi ortaya koymak ve sektöre yol gösterici bir değerlendirme sunmaktır.
Birliğimizin bu çalışmayı yaptırmasındaki temel amaç, Karadeniz’de artan İHA tehdidi karşısında ticaret gemilerinin ve gemiadamlarının korunmasına yönelik olası teknolojik çözümlerin önünü açabilecek hukuki ve idari çerçevenin ortaya konulmasıdır. Bu kapsamda, ilerleyen dönemde ulusal mevzuatın geliştirilmesi ve konunun IMO nezdinde uluslararası standartlara kavuşturulması yönündeki çalışmaları da yakından takip edeceğiz.
Rapor okumasını kolaylaştırmak amacıyla tarafımızca hazırlanan özet not Ek-1‘de, DEHUKAM çalışması Ek-2‘de bilginize sunulmuştur.
Saygılarımızla,
EK:
- Karadeniz’de Ticaret Gemilerinin Güvenliği: Artan Tehditler ve Gemilerin Öz Savunma İhtiyacı – Özet Bilgilendirme Notu
- DEHUKAM – Ticaret Gemilerinde İnsansız Hava Aracı Karşıtı Sistemlerin Kullanımının Hukuki Açıdan Değerlendirilmesi
Hüseyin Çınar
Genel Sekreter
Dağıtım:
Yönetim Kurulu Başkanı
Yönetim Kurulu Başkan Yardımcıları
Yönetim Kurulu Üyeleri
Üyeler